Opieka nad osobą starszą lub chorą często wykracza poza możliwości jednej osoby. Codzienne obowiązki, praca i własne życie sprawiają, że trudno zapewnić bliskiemu wsparcie na takim poziomie, jakiego naprawdę potrzebuje. W takiej sytuacji możesz ubiegać się o pomoc. Sprawdź, kiedy przysługuje opiekunka osoby starszej lub chorej, gdzie złożyć wniosek i co musi się w nim znaleźć!
Kim jest opiekun osoby starszej lub chorej i czym się zajmuje?
Opiekun osoby starszej lub chorej wspiera podopiecznego w codziennym funkcjonowaniu, gdy jego samodzielność jest ograniczona. Nie zapewnia specjalistycznej opieki medycznej, ale faktyczną pomoc w zwyczajnych czynnościach, np. zjedzeniu posiłku czy ubrania się. W jego działaniach nie chodzi jedynie o pomoc przy podstawowych czynnościach. Często równie ważne jest po prostu towarzyszenie – rozmowa, obecność, pomoc w wyjściu z domu czy dotarciu do lekarza. To wsparcie pozwala osobie starszej lub chorej zachować możliwie największą samodzielność i poczucie bezpieczeństwa.
Wymogi, które powinien spełniać opiekun osoby starszej lub chorej
Opiekun powinien mieć doświadczenie w pracy z osobami starszymi lub chorymi, a także predyspozycje do takiej pracy – cierpliwość, empatię i odpowiedzialność. Bez tych cech trudno będzie mu zapewnić opiekę na odpowiednim poziomie i porozumieć się z podopiecznym. Przepisy wymagają też udokumentowanych kwalifikacji w jednym z zawodów opiekuńczych (np. opiekun środowiskowy, opiekun medyczny) lub ukończenia specjalistycznego szkolenia z pierwszej pomocy.
Pamiętaj! Nie musisz samodzielnie szukać opiekuna ani sprawdzać jego kompetencji. Jeśli usługa jest przyznawana przez ośrodek pomocy społecznej, to właśnie ta instytucja odpowiada za dobór odpowiedniej osoby.
Kiedy można się starać o przyznanie opiekuna osoby starszej lub chorej?
O przyznanie opiekunki można się starać wtedy, gdy bliska osoba nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować na co dzień – z uwagi na wiek, stan zdrowia. Nie chodzi tylko o ciężkie przypadki, np. paraliż czy o zaawansowane stadia różnych chorób. Aby móc otrzymać wsparcie, wystarczy wykazać, że zwyczajne czynności sprawiają danej osobie faktyczne trudności.
Najczęściej opiekuna wyznacza się dla osób starych i przewlekle chorych. Ma to miejsce np. w sytuacji, gdy senior ma problemy z poruszaniem się, przygotowaniem posiłków, utrzymaniem higieny czy pamięcią. Tego typu, pozornie drobne ograniczenia, z czasem zaczynają się kumulować i utrudniają normalne funkcjonowanie.
Duże znaczenie ma też to, czy dana osoba mieszka sama i na ile może liczyć na pomoc bliskich. Jeśli wsparcie rodziny jest ograniczone, nieregularne albo niewystarczające, jest to istotny argument przy rozpatrywaniu wniosku. Ośrodek pomocy społecznej bierze pod uwagę rzeczywiste możliwości w zakresie opieki ze strony najbliższych, a nie tylko sam fakt, że chory ich ma.
Warto wiedzieć, że pomoc nie musi być zapewniona na stałe. Może być przyznana także czasowo. Ma to miejsce np. po operacji, w trakcie rekonwalescencji albo w okresie pogorszenia stanu zdrowia.
Gdzie składa się wniosek o przyznanie opiekunki osoby starszej lub chorej?
Wniosek o przyznanie opiekunki osoby starszej lub chorej składa się w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania potrzebującego wsparcia. Może to być OPS (Ośrodek Pomocy Społecznej), MOPS (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) lub GOPS (Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej). Nazwa zależy od gminy.
Najprościej zrobić to osobiście, ale jest też możliwe złożenie wniosku przez członka rodziny. Po jego przyjęciu pracownik socjalny kontaktuje się z wnioskodawcą i umawia na wywiad środowiskowy. To ważny etap, bo właśnie na jego podstawie jest oceniana dana sytuacja i potrzeby.
Elementy, które powinny się znaleźć we wniosku o przyznanie opiekunki osoby starszej lub chorej
Sam wniosek nie musi być skomplikowany, ale powinien być konkretny. Często popełnianym błędem przy jego przygotowaniu jest zbyt ogólne opisanie sytuacji. Kilka zdań niewiele powie osobie rozpatrującej wniosek. W dokumencie warto:
- jasno wskazać, kto potrzebuje pomocy, gdzie mieszka i z jakimi problemami się mierzy;
- ująć uzasadnienie, czyli opis tego, co dokładnie jest trudne w codziennym funkcjonowaniu. Im bardziej konkretnie to opiszesz, tym lepiej. Zamiast pisać „potrzebuje pomocy”, lepiej wskazać, że ma problem z poruszaniem się, przygotowaniem posiłków, utrzymaniem higieny czy samodzielnym wychodzeniem z domu;
- pokazać, jak wygląda dzień takiej osoby – czy jest w stanie zrobić zakupy? Czy radzi sobie z lekami? Czy wymaga pomocy przy podstawowych czynnościach? Taki opis daje urzędowi obraz sytuacji, a nie tylko ogólne wrażenie.;
- zaznaczyć, jakie wsparcie jest już zapewnione i dlaczego jest ono niewystarczające – jeśli pomagasz bliskiej osobie, ale pracujesz i nie jesteś w stanie być obok przez cały dzień, napisz to wprost. To ważny argument przy ocenie wniosku.
W dokumencie powinny się też znaleźć podstawowe dane – zarówno osoby potrzebującej opieki, jak i wnioskodawcy (jeśli to dwie różne osoby). Nie zapomnij o adresie, bo to na jego podstawie jest ustalana właściwość ośrodka pomocy społecznej.
Istotne jest również określenie zakresu pomocy, jakiego oczekujesz. Warto wskazać, czy chodzi o pomoc kilka razy w tygodniu, codziennie, czy w określonych godzinach. To ułatwi dopasowanie formy wsparcia do konkretnych potrzeb.
Uwaga! Jeśli sytuacja jest nagła, np. po hospitalizacji albo w wyniku pogorszenia stanu zdrowia, koniecznie to zaznacz. Takie informacje często mają wpływ na priorytetowe działanie w kontekście rozpatrzenia wniosku.
Pamiętaj też, że nie musisz przygotowywać dokumentu od zera. Najprostszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest skorzystanie z gotowego wzoru wniosku. Dzięki temu masz pewność, że nie pominiesz żadnego istotnego elementu i unikniesz błędów, które mogłyby wydłużyć całą procedurę. Wystarczy uzupełnić go o dane i opis sytuacji – to znacznie przyspiesza cały proces. Gotowy wzór znajdziesz na naszej stronie.
Jakie dokumenty przygotować do wniosku o opiekuna osoby starszej lub chorej?
Do wniosku warto przygotować dokumenty, które go uzupełniają. To one pokazują urzędowi, że sytuacja rzeczywiście wymaga wsparcia. Największe znaczenie ma dokumentacja medyczna – zaświadczenia od lekarza, wypisy ze szpitala czy orzeczenie o niepełnosprawności, jeśli zostało wydane. Często są też potrzebne informacje o dochodach i sytuacji rodzinnej. Brak dokumentów nie zawsze przekreśla sprawę, ale zdecydowanie wydłuża cały proces. Urząd może wtedy poprosić o uzupełnienie wniosku, a to oznacza kolejne dni albo tygodnie oczekiwania.
Czy OPS może odmówić przyznania opiekuna osobie starszej lub chorej?
Tak, taka decyzja jest możliwa. Najczęściej wynika z tego, że OPS uznaje, iż dana osoba jest wystarczająco samodzielna albo ma zapewnioną opiekę ze strony bliskich. Powodem może być też sytuacja finansowa wnioskującego, jeśli przekracza określone kryteria. Jednak w praktyce każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie i duże znaczenie ma to, jak dobrze opiszesz sytuację, w jakiej jesteś Ty lub Twój bliski.
Jeśli dostaniesz decyzję odmowną, możesz się od niej odwołać i ponownie przedstawić swoją sytuację.
Czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosku o przyznanie opiekuna osoby starszej lub chorej
Czas oczekiwania nie jest stały i zależy od konkretnego ośrodka. Najczęściej wynosi od kilku dni do kilku tygodni, ale w bardziej obciążonych jednostkach może się wydłużyć.
Dużo zależy od tego, czy przedstawione dokumenty są kompletne i jak szybko uda się przeprowadzić wywiad środowiskowy. Jeśli we wniosku brakuje informacji albo dokumentów, urząd wezwie Cię do ich uzupełnienia. To spowoduje zatrzymanie całej procedury do momentu dostarczenia braków i może wydłużyć czas oczekiwania nawet o kilka tygodni.
Warto też pamiętać, że liczba wniosków składanych w danym ośrodku także ma znaczenie. W większych miastach czas oczekiwania bywa dłuższy niż w mniejszych gminach, gdzie mieszkańców potrzebujących pomocy jest mniej.
