Wbrew pozorom, obowiązki sprzedającego auto nie ograniczają się do podpisania umowy i przekazania kluczyków nowemu właścicielowi. Formalności spoczywające po jego stronie precyzuje m.in. ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, z późn. zm.), choć nie tylko. Dowiedz się, co dokładnie musisz załatwić, by cały proces przebiegł bez żadnych problemów.
Jak spisać poprawną umowę kupna-sprzedaży samochodu?
Dobrze sporządzona umowa kupna-sprzedaży pojazdu chroni obie strony – i Ciebie jako sprzedającego, i kupującego. Dokument powinien zawierać następujące elementy:
- datę i miejsce, w którym została podpisana umowa,
- dane osobowe obu stron transakcji, a dokładnie imię i nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, numer dowodu osobistego,
- opis samochodu uwzględniający markę, model, rok produkcji, VIN, numer rejestracyjny, numer karty pojazdu, aktualny przebieg, kolor,
- cenę transakcji,
- datę przekazania auta,
- oświadczenie wskazujące na to, że kupujący nie ma zastrzeżeń do stanu technicznego auta,
- oświadczenie potwierdzające, że kupujący dostał samochód, a sprzedający zapłatę,
- czytelne podpisy obu stron.
Chociaż prawo nie precyzuje, w jakiej formie powinna zostać zawarta umowa kupna-sprzedaży samochodu, najlepiej pozostać przy wersji pisemnej. Dzięki temu pozostanie po niej wyraźny dowód dający podstawę do ewentualnych roszczeń w przyszłości.
Jakie obowiązki spoczywają na sprzedawcy samochodu?
Po sprzedaniu samochodu musisz dopełnić formalności na dwóch polach:
- zawiadomić o zbyciu pojazdu wydział komunikacji w urzędzie właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania – może to być starostwo powiatowe, urząd miasta lub urząd dzielnicy,
- poinformować ubezpieczyciela o tym, że samochód zmienił właściciela.
Jeśli sprzedajesz auto przed upływem 6 miesięcy od jego zakupu, musisz zapłacić też podatek. Jego dokładna wartość jest wyliczana od sumy, jaką zarobiono na takiej transakcji. Jeśli wynosi ona mniej niż 120 000 zł, obowiązuje stawka 12% podatku. W przypadku wyższych kwot jest to aż 32% (od nadwyżki).
Przykładowo, jeśli kupisz samochód za 20 000 zł, a następnie sprzedasz go po 2 miesiącach za 25 000 zł, osiągniesz dochód w wysokości 5 000 zł. Od tej kwoty zapłacisz podatek według stawki 12%, czyli 600 zł. Od uzyskanego przychodu możesz odjąć koszty uzyskania przychodu, np. wydatki poniesione na pokrycie pojazdu folią ochronną (zwiększające wartość auta), co pozwoli obniżyć ostateczną kwotę daniny. Pamiętaj przy tym, że zysk z transakcji dolicza się do innych przychodów.
Podatek PCC od zakupu samochodu – obowiązek kupującego
Na kupującym samochód spoczywa obowiązek opłacenia podatku od wzbogacenia się. Należy zrobić to w ciągu 14 dni od zawarcia umowy kupna-sprzedaży. Wysokość opłaty wynosi 2% wartości rynkowej samochodu. Podatek trzeba zapłacić w sytuacji, gdy auto zostało kupione od podmiotów niebędących płatnikami VAT – np. od osoby fizycznej lub komisu, który pełni jedynie funkcję pośrednika.
Z obowiązku uiszczenia takiej opłaty są zwolnione osoby, które kupiły samochód:
- w salonie,
- w komisie (ale tylko wtedy, gdy jest on właścicielem pojazdu, a nie pośrednikiem przy sprzedaży),
- od osoby prowadzącej działalność gospodarczą i wystawiającej faktury VAT,
- o wartości mniejszej niż 1000 zł,
- za granicą.
Podatek PCC nie jest wymagany też w sytuacji, gdy pojazd sprowadzono z innego państwa, ale nie został on jeszcze przerejestrowany.
Uwaga! Kupując auto za mniej niż 1000 zł nie zapłacisz podatku PCC. Pamiętaj jednak, by celowo nie zaniżać wartości samochodu. Urząd skarbowy ma prawo zakwestionować cenę wpisaną w umowie, jeśli odbiega ona od rynkowej wartości pojazdu. W takiej sytuacji fiskus może Cię wezwać do złożenia wyjaśnień, a następnie samodzielnie określić wartość auta na podstawie dostępnych danych, w tym średnich cen rynkowych. To z kolei może oznaczać konieczność dopłaty podatku wraz z odsetkami, a w skrajnych przypadkach skutkować także odpowiedzialnością karno-skarbową.
Jak zgłosić sprzedaż samochodu w urzędzie?
Pierwszym krokiem po sprzedaniu pojazdu powinno być zgłoszenie tego faktu w wydziale komunikacji odpowiadającym Twojemu miejscu zamieszkania. Na zrobienie tego masz 30 dni kalendarzowych od dnia sprzedaży auta. Im szybciej się z tym uporasz, tym mniejsze będzie ryzyko nałożenia na Ciebie kary finansowej w wysokości nawet do 250 zł za przekroczenie tego terminu.
Samo zgłoszenie zbycia pojazdu w urzędzie nic nie kosztuje. Wystarczy osobiście odwiedzić instytucję i złożyć potrzebne dokumenty. Możesz to również zrobić przez Internet, o ile dysponujesz profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub aplikacją mObywatel. Trzecią opcją jest przesłanie wszystkich niezbędnych pism i formularzy (wraz z odpisem dowodu osobistego) pocztą.
Aby zgłosić sprzedaż pojazdu w urzędzie, należy przygotować odpowiednie dokumenty:
- dowód osobisty – do wglądu,
- aktualny wypis z KRS (w przypadku sprzedaży auta przez firmę),
- kopię dokumentu potwierdzającego zbycie – np. fakturę lub umowę kupna-sprzedaży.
Zgłoszenia zmiany właściciela można dokonać również za pośrednictwem pełnomocnika. Wówczas opłata skarbowa wynosi 17 zł. Nie obowiązuje ona w przypadku małżonków, dzieci, rodziców i rodzeństwa nabywcy auta.
Jak zgłosić sprzedaż auta do towarzystwa ubezpieczeniowego?
Pamiętaj o tym, by o transakcji poinformować również ubezpieczyciela, u którego masz wykupioną polisę OC. Masz na to 14 dni od podpisania umowy kupna-sprzedaży.
Jak dokonać zgłoszenia? Przygotuj krótkie oświadczenie zawierające:
- dane pojazdu,
- dane sprzedającego,
- informacje dotyczące nowego właściciela.
Dokument możesz wysłać pocztą tradycyjną na adres towarzystwa ubezpieczeniowego albo przekazać go online. Większość ubezpieczycieli udostępnia już gotowe formularze na swoich stronach internetowych, a to znacznie upraszcza całą procedurę. Zanim wybierzesz konkretną formę komunikacji, dowiedz się, jakie kanały są dostępne w danym towarzystwie. Informacje na ten temat znajdziesz np. na stronie internetowej. Możesz też połączyć się telefonicznie z obsługą klienta.
Niedopełnienie obowiązku zgłoszeniowego może mieć poważne konsekwencje finansowe. Przede wszystkim może utrudnić ustalenie odpowiedzialności w przypadku powstania szkody komunikacyjnej.
Jak otrzymać zwrot składki OC po sprzedaży samochodu?
Jeśli sprzedajesz swoje auto krótko po zakupie polisy, warto spróbować odzyskać część składki za niewykorzystany okres ochrony. Jest to możliwe wyłącznie wtedy, gdy nowy właściciel pojazdu zdecyduje się wypowiedzieć Twoją umowę OC, np. na podstawie ustaleń między Tobą a nim. Warto jednak pamiętać, że kupujący nie ma takiego obowiązku i może korzystać z polisy aż do jej wygaśnięcia, co wykluczy zwrot składki. Wszystko zależy więc od jego decyzji i dobrej woli.
Jeśli okoliczności będą sprzyjające, możesz wystąpić do ubezpieczyciela o zwrot niewykorzystanej części składki. Wystarczy zawrzeć odpowiednią prośbę w zawiadomieniu o zbyciu pojazdu. Wysokość zwrotu jest obliczana proporcjonalnie do liczby dni, w których pojazd nie będzie już objęty ochroną. Przykładowo, jeśli do końca umowy pozostało 150 dni, a dzienny koszt ubezpieczenia wynosił 2,45 zł, zwrot wyniesie 367,50 zł.
Co dzieje się z OC po sprzedaży pojazdu, jeśli polisa była kupiona na raty?
Przy opłaceniu całej polisy za jednym razem najpewniej przyjdzie Ci zapłacić mniej niż przy rozbiciu płatności na raty. Mimo wszystko ta druga opcja ma wiele zalet. Jedną z nich jest możliwość podzielenia dużego wydatku na mniejsze części, które są mniejszym obciążającego dla domowego budżetu, a drugą ułatwienie przy sprzedaży samochodu.
O jakim ułatwieniu mowa? Jeśli zapłacisz pierwszą ratę za OC, sprzedasz auto przed terminem płatności następnej raty i zgłosisz fakt zbycia pojazdu u ubezpieczyciela, obowiązek uiszczenia kolejnej opłaty spadnie na nowego właściciela. W rezultacie zapłacisz tylko za tę część polisy, z której faktycznie korzystasz, a zatem unikniesz formalności związanych z ubieganiem się o zwrot niewykorzystanej składki OC.
Najistotniejszą kwestię stanowi tu jak najszybsze poinformowanie towarzystwa ubezpieczeniowego o tym, że pojazd zmienił właściciela. Do czasu złożenia zawiadomienia o jego zbyciu stary i nowy właściciel auta odpowiadają solidarnie za zobowiązania względem ubezpieczyciela.
Czy po sprzedaży samochodu AC przechodzi na kolejnego właściciela?
W przypadku obowiązkowego ubezpieczenia, czyli OC, sytuacja jest prosta. Po podpisaniu umowy kupna-sprzedaży auto staje się własnością kogoś innego. Ten sam los spotyka polisę, która od tego momentu należy do nowego właściciela – ten z kolei może ją zachować lub wypowiedzieć.
AC jest jednak ubezpieczeniem, które w niczym nie przypomina OC, bo cechuje je nieobligatoryjny charakter. Tym samym procedury wyglądają zupełnie inaczej: po sprzedaży samochodu zarówno AC, jak i inne nieobowiązkowe ubezpieczenia wygasają automatycznie. Osoba, która je wykupiła, może z kolei wnioskować o zwrot niewykorzystanych składek za okres, w którym polisy nie będą użytkowane.
Uwaga! W Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia może być zastrzeżona możliwość przeniesienia autocasco na nowego właściciela. Zapoznaj się ze szczegółami konkretnej polisy, aby mieć pewność, jak jest w danym przypadku.
Nowy samochód i polisa? Nie daj się naciągać – skorzystaj z internetowej porównywarki ubezpieczeń
Kupując nowy samochód, wiele osób przepłaca za OC, decydując się na pierwszą ofertę, jaką zaproponuje im agent. Lepiej skorzystać z porównywarki, by tego uniknąć. Pamiętaj, że obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej ma zawsze taki sam, regulowany ustawowo zakres. W związku z tym im tańszą ofertę wybierzesz, tym lepiej dla Twojego portfela. W porównywarce możesz od razu zestawić pakiety OC i AC (którego zakres trzeba już dopasować do swoich potrzeb). W ten sposób możesz zaoszczędzić nawet do kilkudziesięciu procent wydatków na ubezpieczenie.
