Jak złożyć wniosek o wakacje ZUS?

Wydatki na ZUS są dużym obciążeniem dla mikroprzedsiębiorców. Wakacje składkowe mają stanowić formę odciążenia, z której mogą skorzystać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz wykonujące obowiązki komornika sądowego. Zobacz, jak złożyć wniosek o wakacje ZUS i co powinno się w nim znaleźć.

Wakacje składkowe – co warto o nich wiedzieć?

Wakacje składkowe to ulga obowiązująca od 1 listopada 2024 r. Umożliwia uniknięcia części opłat za jeden miesiąc w roku.

Zwolnienie dotyczy wyłącznie:

• ubezpieczenia społecznego (emerytalnego, rentowego i wypadkowego),
• dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego,
• składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Ważne! Wakacje nie dotyczą składek na ubezpieczenie zdrowotne ani składek opłacanych za pracowników.

Korzystając ze zwolnienia, można prowadzić działalność gospodarczą.

Z wakacji może skorzystać przedsiębiorca oraz komornik sądowy, jeśli:

• w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego maksymalnie 10 osób (wraz z nim),
• jako osoba ubezpieczona podlegał przynajmniej 1 dzień ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek,
• w co najmniej jednym roku z 2 ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku osiągnął roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro lub nie osiągnął przychodu z działalności gospodarczej w ostatnich 2 latach kalendarzowych,
• nie wykonywał pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy w okresie od początku roku kalendarzowego do dnia złożenia tego wniosku i w poprzednim roku kalendarzowym.

Zwolnienie z opłacania składek to pomoc de minimis (w jej zakres wchodzą m.in. dotacje na inwestycje oraz preferencyjne kredyty i pożyczki udzielane ze środków publicznych). Oznacza to, że nie można z niego skorzystać, jeśli kwota pomocy publicznej z ostatnich 3 lat przekroczyła 300 000 euro.

Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe?

Wniosek należy złożyć w miesiącu poprzedzającym miesiąc, który ma być objęty zwolnieniem. Można to zrobić wyłącznie poprzez profil płatnika w usłudze e-ZUS/ PUE ZUS. Aby to zrobić, musisz:

• zalogować się do swojego profilu,
• wybrać „Kreator wniosku o zwolnienie z obowiązku składek za wskazany miesiąc – RWS (wakacje składkowe),
• sprawdzić dane pobrane automatycznie z konta płatnika,
• podpisać wniosek profilem zaufanym, profilem PUE lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Dokument może złożyć też Twój pełnomocnik, wyznaczony na podstawie formularza ZUS PEL złożonego w ZUS-ie. Wówczas musi on skorzystać z profilu płatnika.

Następnie ZUS zweryfikuje przesłany wniosek, a jeśli będą potrzebne dodatkowe informacje lub dokumenty, wezwie Cię do ich uzupełnienia. Należy to zrobić w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania, gdyż przekroczenie terminu wiąże się z przerwaniem sprawy.

Jeżeli wszystkie wymogi formalne są spełnione, ZUS poinformuje o przyznaniu zwolnienia. Wszelka korespondencja jest przesyłana drogą elektroniczną na konto w e-ZUS/ PUE ZUS. Jest to bezpłatna usługa, z której mogą skorzystać wszystkie uprawnione do tego podmioty.

Jak ZUS rozpatruje wnioski o wakacje składkowe?

ZUS rozpatruje wnioski o wakacje składkowe głównie automatycznie, z wykorzystaniem systemów informatycznych. Dzięki temu dokumenty są znacznie szybciej analizowane, a procedura jest krótsza. Informacja o przyznaniu zwolnienia albo jego odmowie pojawia się na koncie płatnika w PUE ZUS lub e-ZUS. Dodatkowo ZUS wysyła powiadomienie mailowe lub SMS, jeśli dane kontaktowe zostały podane na profilu.

Do momentu rozstrzygnięcia sprawy płatnik ma prawo wycofać złożony wniosek. Warto skorzystać z tej opcji, jeśli np. zorientujesz się, że wakacje będą dla Ciebie przydatniejsze w kolejnym miesiącu.

Dobrze też pamiętać o tym, że jeżeli decyzja ZUS odnośnie do prawa do skorzystania z preferencji będzie odmowna, przedsiębiorca może się od niej odwołać. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Można to zrobić w ciągu miesiąca od otrzymania decyzji.

Odwołanie od decyzji ZUS-u

Odwołanie od decyzji ZUS-u może mieć formę pisemną lub ustną – jako dodatek do protokołu. Powinno ono zawierać:

• orzeczenie sądu,
• imię, nazwisko i adres osoby wnoszącej odwołanie,
• znak i datę zaskarżonej decyzji,
• uzasadnienie wniosków i zarzutów,
• podpis osoby wnoszącej lub jej pełnomocnika.

Braki formalne a decyzja o przyznaniu wakacji składkowych

Przeszkodą dla osób ubiegających się o przyznanie wakacji składkowych mogą być braki formalne. Nieuzupełnienie niezbędnych informacji czy ich niezgodność z rzeczywistością znacznie wydłużają całą procedurę. W bardziej skomplikowanych przypadkach ZUS wzywa płatników do wyjaśnienia niejasnych kwestii, które nie pozwalają na rozstrzygnięcie sprawy. Im szybciej przedsiębiorca uzupełni braki, tym szybciej otrzyma decyzję o przyznaniu zwolnienia.

Wniosek można poprawić wyłącznie online, na platformie e-ZUS. Korekcie nie podlega jednak kwestia spełniania warunku przychodowego. Jeśli błąd został popełniony w tym polu, jedynym rozwiązaniem pozostaje wycofanie wniosku.

Wakacje składkowe a rozliczenie z ZUS-em – jakie dokumenty trzeba złożyć?

Mimo korzystania ze zwolnienia składkowego, musisz rozliczyć się z ZUS-em. Za miesiąc, w którym obowiązywały wakacje, należy złożyć:

• ZUS RCA z kodem wakacyjnym wraz z rozliczeniami składek na ubezpieczenia społeczne, które zostały sfinansowane z budżetu państwa,
• ZUS RCA z aktualnym kodem prowadzenia działalności wraz ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne (i chorobowe, jeśli nie korzystasz ze zwolnienia z tej składki),
• ZUS RCA dla pozostałych ubezpieczonych pracowników lub zleceniobiorców,
• ZUS DRA uwzględniający składki z raportów RCA.

W przypadku nieuzyskania ulgi należy wysłać dokumenty o rozliczenie składek na zasadach ogólnych. Niezbędne jest także opłacenie składek za miesiąc, którego dotyczył złożony wniosek – w standardowym terminie. Jeśli sytuacja finansowa płatnika uniemożliwia zapłatę, można ubiegać się o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie należności na raty.

Uwaga: jeśli nie złożysz dokumentów ZUS DRA i ZUS RCA, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zrobi to za Ciebie automatycznie na podstawie dostępnych informacji. Wówczas nie uwzględni jednak raportów poszczególnych pracowników.

Wakacje składkowe w 2026 roku

W 2026 roku nadal można skorzystać z preferencji – np. po to, by odciążyć firmowy budżet. Najważniejsze jest to, by złożyć wniosek w miesiącu poprzedzającym ten, za który chcesz uzyskać zwolnienie z opłat.

Preferencja ma być wsparciem dla mikroprzedsiębiorców i osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Zwolnienie obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne przy jednoczesnym zachowaniu ciągłości ubezpieczenia. To rozwiązanie bywa szczególnie pomocne w okresach sezonowych spadków przychodów, chwilowych problemów z płynnością albo przy większych inwestycjach. Trzeba jednak pamiętać, że ulga nie przyznaje się automatycznie. Musisz o nią wnioskować w odpowiednim terminie.

Warto wiedzieć! Wakacje składkowe wprowadzono dopiero pod koniec 2024 roku. Od tego czasu do połowy listopada 2025 roku ze zwolnienia skorzystało aż 2,4 mln przedsiębiorców. Łączna kwota podlegająca zwolnieniu przekroczyła wówczas 3,1 mld zł.