Umowy przedwstępne są stosowane przede wszystkim na rynku nieruchomości – przy zakupie działki czy mieszkania. Coraz częściej podpisuje się je jednak również przy sprzedaży i kupnie pojazdu. Dzięki nim możesz zyskać nieco czasu na zdobycie środków na finansowanie czy na zastanowienie się jeszcze, czy podejmujesz dobrą decyzję zakupową. Sprawdź, co powinno się znaleźć w dokumencie.
Co to jest umowa przedwstępna?
Umowa przedwstępna to porozumienie, na mocy którego strony zobowiązują się do zawarcia w przyszłości właściwej umowy, zwanej umową przyrzeczoną. W przypadku sprzedaży samochodu chodzi o zobowiązanie do podpisania ostatecznej umowy kupna-sprzedaży w określonym terminie i na ustalonych warunkach.
Pamiętaj! Umowa przedwstępna nie przenosi własności pojazdu. Samochód nadal należy do sprzedającego, a kupujący nabywa jedynie roszczenie do zawarcia umowy właściwej.
Czy stosuje się umowę przedwstępną przy sprzedaży pojazdu?
Choć w obrocie samochodami osobowymi, szczególnie używanymi, raczej przeprowadza się szybkie transakcje, to zawieranie umowy przedwstępnej również się tutaj zdarza. Stosuje się ją przede wszystkim wtedy, gdy kupujący czeka na decyzję kredytową, leasingową albo sprzedaż własnego auta (gdy środki z niej mają być przeznaczone na nowy pojazd).
Zdarza się też, że strony uzgadniają rezerwację konkretnego pojazdu na określony czas. Umowa przedwstępna daje wówczas poczucie stabilności. Sprzedający ma gwarancję, że kupujący nie wycofa się bez konsekwencji, a kupujący zyskuje pewność, że auto nie zostanie sprzedane komuś innemu.
Jak zawiera się umowę przedwstępną?
Umowę przedwstępną zawiera się zwykle w formie pisemnej. Wystarcza dokument z odpowiednim oświadczeniem woli, podpisany przez obie strony. Nie ma obowiązku udziału notariusza, ponieważ sama sprzedaż pojazdu nie wymaga formy aktu notarialnego. Można zawrzeć umowę nawet w formie ustnej, ale ze względów dowodowych zaleca się jednak spisać oświadczenia woli stron.
Na tym etapie warto jasno określić warunki sprzedaży. Jeśli dokument będzie zbyt ogólny, trudniej będzie dochodzić swoich praw w przypadku sporu. Im bardziej precyzyjne będą zamieszczone w nim zapisy, tym większe da on bezpieczeństwo.
Co powinna zawierać umowa przedwstępna?
Dobrze sporządzona umowa przedwstępna powinna zawierać:
- dane stron, czyli imiona, nazwiska, adresy, PESEL oraz numery dokumentów tożsamości – to pozwoli jednoznacznie zidentyfikować uczestników transakcji;
- dokładny opis pojazdu – należy wskazać markę, model, rok produkcji, VIN, numer rejestracyjny, przebieg;
- ustaloną cenę – w przeciwnym razie po czasie może się okazać, że jedna ze stron zmieni zdanie;
- termin zawarcia umowy przyrzeczonej – określony co do dnia, miesiąca, roku, a najlepiej także godziny;
- miejsce podpisania umowy właściwej – wyraźny adres sprawi, że nie będzie wątpliwości co do tego, gdzie strony mają się spotkać, by sfinalizować transakcję.
Dodatkowo sprzedający i kupujący mogą zawrzeć postanowienia dotyczące zaliczki lub zadatku, sposobu zapłaty pozostałej części ceny i odpowiedzialności w razie niewywiązania się z ustaleń.
Nie musisz samodzielnie sporządzać dokumentu, który prawidłowo zabezpieczy Twoje interesy. Na naszej stronie znajdziesz gotowy wzór. Pobierz go i wydrukuj, a następnie podpisz dokument w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Dzięki temu zyskasz pewność, że umowa będzie kompletna i zgodna z obowiązującymi wymogami.
Formy płatności przy umowie przedwstępnej
Standardem przy zawieraniu umowy przedwstępnej jest częściowa płatność za przedmiot transakcji. Stosuje się ją po to, by z jednej strony kupujący potwierdził poważne zamiary i zabezpieczył sobie prawo do zawarcia umowy przyrzeczonej, a z drugiej, aby sprzedający miał gwarancję, że transakcja dojdzie do skutku, ponieważ druga strona wniosła już w związku z nią konkretny kapitał. Płatność może mieć formę zaliczki lub zadatku.
Zaliczka przy umowie przedwstępnej przy sprzedaży samochodu
Zaliczka jest częścią ceny uiszczanej na poczet przyszłej transakcji. Jeżeli umowa przyrzeczona nie dojdzie do skutku, co do zasady wpłacona kwota podlega zwrotowi. Nie pełni ona funkcji sankcyjnej, a jedynie rozliczeniową. Dla kupującego oznacza to większe bezpieczeństwo finansowe, ponieważ w razie rezygnacji lub problemów z finalizacją transakcji może domagać się zwrotu wpłaconych środków. Z perspektywy sprzedającego zaliczka daje mniejszą ochronę, bo nie stanowi rekompensaty za utracony czas czy innych potencjalnych klientów.
Zadatek a umowa przedwstępna
Zadatek działa inaczej. Jeśli kupujący nie wywiąże się z umowy z przyczyn leżących po jego stronie, sprzedający może zatrzymać zadatek. Jeżeli natomiast to sprzedający odstąpi od umowy, powinien zwrócić kupującemu kwotę w podwójnej wysokości. To rozwiązanie silniej motywuje obie strony do dotrzymania ustaleń. Zadatek ma zatem funkcję zabezpieczającą i dyscyplinującą – przy sprzedaży pojazdu o większej wartości strony często decydują się właśnie na tę formę.
Konsekwencje wynikające z umowy przedwstępnej
Podpisanie umowy przedwstępnej wiąże się z powstaniem zobowiązań.
- Kupujący zobowiązuje się do nabycia pojazdu w określonym terminie za wskazaną kwotę.
- Sprzedający zobowiązuje się przekazać przedmiot transakcji na ściśle opisanych zasadach w wyznaczonym terminie.
Strona, która uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej, może ponieść odpowiedzialność odszkodowawczą. W zależności od treści dokumentu druga strona może dochodzić naprawienia szkody albo skorzystać z konsekwencji związanych z zadatkiem.
W pewnych sytuacjach jest możliwe nawet dochodzenie przed sądem zawarcia umowy przyrzeczonej. W praktyce jednak przy sprzedaży samochodów częściej chodzi o rozliczenie finansowe niż przymusowe doprowadzenie do transakcji.
Lepiej zawrzeć umowę przedwstępną przy sprzedaży pojazdu, czy z niej zrezygnować?
Wszystko zależy od okoliczności. Jeśli transakcja ma być sfinalizowana od razu, a strony są zdecydowane, umowa przedwstępna może być zbędna. Wystarczy wtedy standardowa umowa kupna-sprzedaży. Jeżeli jednak pojawiają się specyficzne warunki, takie jak oczekiwanie na kredyt czy komplet dokumentów, umowa przedwstępna daje obu stronom większą pewność co do tego, że transakcja przyrzeczona faktycznie będzie miała miejsce. Ogranicza ryzyko nagłej zmiany decyzji i porządkuje ustalenia.
Warto też spojrzeć na tę kwestię przez pryzmat czasu i zaufania między stronami. Jeśli nie znają się one i transakcja opiewa na znaczną kwotę, umowa przedwstępna może być formą zabezpieczenia interesów obu stron. Daje jasny sygnał, że ustalenia nie są jedynie ustne i mają konkretną moc prawną.
Kupujesz samochód? Po nabyciu znajdź najtańsze OC
Jeśli już zawrzesz właściwą umowę kupna-sprzedaży auta, pamiętaj, że jako nowy właściciel masz obowiązek wykupienia ważnej polisy OC. Zakres ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest w Polsce regulowany ustawowo, co oznacza, że każda polisa, niezależnie od towarzystwa, zapewnia taki sam zakres ochrony. Różnice dotyczą przede wszystkim ceny, dlatego warto skorzystać z porównywarki ubezpieczeń, która pozwala szybko zestawić oferty wielu ubezpieczycieli i wybrać najkorzystniejszą finansowo opcję. Różne opcje możesz przeanalizować bez wychodzenia z domu, 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu – wtedy, gdy będzie to dla Ciebie wygodne. Narzędzie pozwala zaoszczędzić nawet do kilkudziesięciu procent na kosztach ubezpieczenia.
