Rozwiązanie umowy o pracę w większości przypadków wiąże się z rozpoczęciem okresu wypowiedzenia. Jego długość zależy głównie od czasu przepracowanego w konkretnym zakładzie. W niektórych sytuacjach można go jednak skrócić. Jak to zrobić? Kto może złożyć taki wniosek?
Kiedy można skrócić okres wypowiedzenia?
Zgodnie z polskim prawem długość okresu wypowiedzenia jest liczona na podstawie czasu przepracowanego w danej firmie. Określa się ją w następujący sposób:
- zatrudnienie przez mniej niż 6 miesięcy – 2 tygodnie okresu wypowiedzenia,
- zatrudnienie przez co najmniej 6 miesięcy, ale mniej niż 3 lata – miesiąc okresu wypowiedzenia,
- zatrudnienie przez minimum 3 lata – 3 miesiące okresu wypowiedzenia.
Skrócenie tego czasu na wniosek pracodawcy jest możliwe jedynie w ostatnim przypadku.
Warto też pamiętać, że strony mogą wspólnie ustalić dłuższy okres wypowiedzenia niż ten wynikający z ustawy. Dzieje się to wtedy, gdy pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną. Dla przykładu już po przepracowaniu pół roku może on uzyskać 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Wszystko zależy od indywidualnych ustaleń.
Jak skrócić okres wypowiedzenia?
Jeśli to pracownik chce skrócić 3-miesięczny okres, musi dogadać się z pracodawcą. W ten sposób powstaje wypowiedzenie za porozumieniem stron – obowiązujące na wspólnie ustalonych zasadach, a nie tych ogólnych.
Natomiast w sytuacji, gdy decyzję o skróceniu podejmuje pracodawca, nie musi konsultować się z pracownikiem. Powinien mieć jednak ku temu ważny powód, który da się łatwo wykazać. Najczęściej dzieje się to w następujących przypadkach:
- firma ogłosiła upadłość,
- rozpoczęła się likwidacja przedsiębiorstwa,
- wystąpiły inne zdarzenia losowe niezależne od pracownika.
W pozostałych przypadkach pracodawca nie może samodzielnie zdecydować o skróceniu okresu wypowiedzenia. Jedynym rozwiązaniem pozostaje wówczas dogadanie się z pracownikiem i spisanie porozumienia.
Jeśli jednak decyzja została podyktowana np. ogłoszeniem upadłości firmy, pracodawca musi dostarczyć oświadczenie o skróceniu okresu wypowiedzenia wraz z dokumentem rozwiązującym umowę o pracę – w tym samym momencie, nie później.
Uwaga: minimalny czas wypowiedzenia skróconego przez pracodawcę wynosi miesiąc.
Skrócenie okresu wypowiedzenia za porozumieniem stron
Jeśli pracownik chce dobrowolnie skrócić swój okres wypowiedzenia, musi dogadać się z pracodawcą i spisać porozumienie. Może to zrobić w dowolnym momencie, nawet już po rozwiązaniu stosunku pracy. Wówczas nie obowiązują też zasady dotyczące minimalnego czasu trwania tego szczególnego okresu. Można go zakończyć nawet po kilku dniach.
Skrócenie okresu wypowiedzenia a wynagrodzenie
Jeżeli okres wypowiedzenia został skrócony na wniosek pracodawcy, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pełne 3 miesiące. W sytuacji, gdy decyzję podjęto wspólnie na mocy porozumienia, zasada ta nie obowiązuje. Firma może jednak dobrowolnie wypłacić pozostałą kwotę – wszystko zależy od wewnętrznych zapisów i stosunków z pracownikiem.
Aby wyliczyć sumę należną za 3 miesiące wypowiedzenia (skrócone przez pracodawcę), stosuje się takie same zasady, jakie obowiązują w przypadku obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Wówczas nie uwzględnia się jednak współczynnika urlopowego.
Wniosek pracownika o skrócenie okresu wypowiedzenia
Jeśli pracownik chce dobrowolnie skrócić swój okres wypowiedzenia, powinien dostarczyć pracodawcy odpowiedni wniosek. W takim dokumencie muszą znaleźć się następujące informacje:
- data i miejsce sporządzenia,
- dane osobowe pracownika – imię, nazwisko, a także dotychczas zajmowane stanowisko,
- dane pracodawcy,
- czas, do jakiego chcesz skrócić okres wypowiedzenia,
- pierwotna długość okresu wypowiedzenia (zwykle 3 miesiące),
- uzasadnienie.
Dokument musi zostać podpisany. Obecnie nie ma jednego oficjalnego wzoru wniosku o skrócenie okresu wypowiedzenia – można przygotować go samodzielnie w dowolnej formie, ale trzeba zawrzeć w nim powyższe informacje.
Po pozytywnym rozpatrzeniu prośby przez pracodawcę dochodzi do podpisania wypowiedzenia za porozumieniem stron.
Kiedy skrócenie okresu wypowiedzenia z inicjatywy pracownika ma sens?
Na złożenie wniosku o skrócenie okresu wypowiedzenia najczęściej decydują się osoby, które:
- znalazły już nową pracę i muszą zacząć ją szybciej,
- chcą odpocząć lub wyjechać za granicę przed podjęciem kolejnego zatrudnienia,
- nie chcą spędzać aż 3 miesięcy w złej atmosferze – np. wtedy, gdy pomiędzy pracownikami doszło do konfliktu, który spowodował wypowiedzenie,
- przeprowadzają się do innego miasta i nie chcą utrzymywać poprzedniego mieszkania przez kolejne miesiące.
Skrócenie okresu wypowiedzenia na wniosek pracownika wiąże się z utratą wynagrodzenia za pełen czas, ale w niektórych przypadkach jest to dobry wybór. Pozwala na ograniczenie stresu, wydatków i zadbanie o kondycję psychiczną. Najczęściej taka decyzja jest jednak podyktowana znalezieniem innego zatrudnienia – zwłaszcza gdy nowy pracodawca nie może czekać 3 miesięcy. Wówczas można płynnie przejść do kolejnej firmy.
Pamiętaj jednak, że przełożony może nie wyrazić zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia. Wówczas i tak trzeba przepracować pozostały czas, co może pokrzyżować plany związane z wyjazdem czy podjęciem nowego zatrudnienia.
Co jeszcze warto wiedzieć o skróconym okresie wypowiedzenia?
Ze skróceniem okresu wypowiedzenia wiąże się jeszcze kilka innych zasad – dotyczących m.in. oskładkowania wynagrodzenia czy zasiłku dla bezrobotnych. Sprawdź, co jeszcze warto wiedzieć na ten temat.
- Adnotacja o skróceniu okresu wypowiedzenia musi pojawić się w świadectwie pracy – ale tylko wtedy, gdy do takiej sytuacji doszło z inicjatywy pracodawcy. Jeśli podpisano porozumienie, pomija się informację na ten temat.
- Gdy doszło do skrócenia okresu wypowiedzenia, pracownik może zarejestrować się jako osoba bezrobotna od razu. Pierwszy zasiłek otrzyma jednak dopiero po upływie czasu, za który otrzymał odszkodowanie (3 miesiące). Zasada ta obowiązuje jednak tylko w przypadku skrócenia okresu wypowiedzenia z inicjatywy pracodawcy. Jeśli podpisano porozumienie, ze świadczenia można skorzystać od razu po upłynięciu ustalonego czasu.
- Ubezpieczenie zdrowotne wygasa wraz z zakończeniem stosunku pracy (okresu wypowiedzenia), ale pracownik ma prawo do korzystania z bezpłatnej opieki medycznej jeszcze przez 30 dni od tego momentu.
- Jeśli do skrócenia okresu wypowiedzenia doszło z inicjatywy pracodawcy, od wynagrodzenia przysługującego za pozostały czas nie są pobierane składki ZUS. Dla przykładu, jeśli zmniejszono go do miesiąca, pracownik otrzymuje wynagrodzenie za kolejne 2 miesiące powiększone o około 20%.
- Otrzymanie odszkodowania (pensji za pozostały czas wypowiedzenia) nie wpływa na prawo do odprawy i jej wysokość.
